|
|
|
|
|
|
O
potasie ... |
 |
|
|
Potas jako niezbędny składnik pokarmowy ...
Zastosowanie potasu w uprawie rzepaku
Potas w glebach
Całkowita zawartość potasu w glebach wynosi 0,1 do 3% i z reguły jest tym niższa, im gleba jest lżejsza. Szczególnie niska zawartość potasu występuje w glebach torfowych. W przeliczeniu na 1ha, w warstwie 0-20 cm może gleba zawierać nawet ponad 50 t potasu (K), jednak uzupełnienie rezerw dostępnego dla roślin potasu z ogólnej masy tego składnika w glebie nie jest duże - z reguły nie przekracza 2 mg K2O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K2O/ha. Do normalnego plonowania roślin niezbędne jest zatem uzupełnianie potasu w formie nawozów w dawkach przekraczających pobranie potasu przez rośliny..
Dostępność potasu dla roślin :
Potas dostępny dla roślin występuje w roztworze glebowym i w kompleksie sorpcyjnym gleby. W całkowitych zasobach glebowych, potas przyswajalny dla roślin stanowi około 1%. Do oznaczania w glebach mineralnych zawartości potasu przyswajalnego stosuje się w Polsce metodę Egnera-Riehma (AL.), a w glebach organicznych oznacza się potas rozpuszczalny w 0,5 N kwasie solnym (HCL). Zasoby potasu przyswajalnego oceniane sš według składu mechanicznego gleb, a w glebach organicznych, zawierajšcych powyżej 10% substancji organicznej, bez podziału gleb na klasy nulometryczne. Klasy zawartości potasu przyswajalnego w glebie podajš rolnikowi okręgowe stacje chemiczno-rolnicze.
Potas w roślinach :
|
|
|
Znaczenie potasu dla roślin
Potas spełnia ważną rolę w wytwarzaniu przez rośliny węglowodanów, w tym wpływa głównie na zawartość skrobi w ziarnie oraz zwiększa liczbę kłosów u rośliny. Potas reguluje też turgor komórek roślinnych, z czym związane jest pobieranie wody. Rośliny dobrze zaopatrzone w potas, lepiej wykorzystują glebowe zapasy wody, ponadto zboża ozime lepiej przezimowują i wzrasta ich odporność na choroby. W warunkach niedoboru potasu, rośliny zbożowe łatwo wylegają i są mało odporne na suszę. Najczęściej spotykanym zewnętrznym objawem tego niedoboru jest żółknięcie starszych liści, następnie zahamowanie wzrostu i brązowienie liści oraz więdnięcie liści.
.
|
|
|
|
Spośród składników pokarmowych w największej ilości rośliny pobierają azot i potas. W popiele roślin występuje ponad 40% potasu. Potas pobierany jest przez rośliny aktywnie przy małych jego stężeniach w roztworze glebowym, przy dużych stężeniach może być też pobierany biernie. Dobre zaopatrzenie roślin w potas ułatwia przechodzenie wody przez komórki korzenia i jej transport w wiązkach przewodzących. Rośliny wystarczająco odżywione potasem zużywają mniej wody na wyprodukowanie suchej masy, są odporniejsze na suszę i przymrozki - które w naszym klimacie występują nawet około 10 maja czasem do - 10o C i uszkadzają rośliny. Ponad 60 różnych reakcji enzymatycznych jest aktywowanych w roślinach przez jon potasowy, który reguluje procesy nagromadzania asymilatów i transportu substancji organicznych w tkankach roślinnych. W roślinach rzepaku, potas stymuluje procesy syntezy tłuszczu, a także białek i cukrów prostych. Potas występuje w większych stężeniach w roślinach młodych niż w starszych i dlatego ważne jest zaopatrzenie roślin w potas od początku ich wzrostu.
Na roślinach rzepaku uprawnianego na glebach ubogich w potas, występują objawy niedoboru widoczne w pierwszej fazie w formie niebieskozielonego zabarwienia liści i żółtych plam, a następnie liście brunatnieją i obumierają.
Pobranie składników pokarmowych przez rzepak
Składniki
|
Pobranie przez plon nasion wraz ze słomą w kg z ha
|
plon 25 dt nasion z ha
|
plon 35 dt nasion z ha
|
Azot (N) |
130 |
180 |
Fosfor (P) |
22 (= 50 kg P2O5) |
31 (= 71 kg P2O5) |
Potas (K) |
105 (= 126 kg K2O) |
147 (= 176 kg K2O) |
Magnez (Mg) |
14 (= 23 kg MgO) |
19 (= 32 kg MgO) |
Wapń (Ca) |
90 (= 125 kg CaO) |
126 (= 175 kg CaO) |
Siarka (S) |
45 |
63 |
Zalecane dawki składników w nawożeniu rzepaku
Plon
nasion
dt z ha |
Azot (N)
kg/ha |
Fosfor - P2O5 w kg/ha |
Potas K2O w kg/ha |
Zawartość P2O5 w glebie |
Zawartość K2O w glebie
|
|
|
b. niska
i niska |
średnia |
wysoka
i b. wysoka |
b. niska
i niska |
średnia |
wysoka
i b. wysoka |
do ok. 30
31 - 40 |
140 - 160
160 - 200 |
70
100 |
60
85 |
50
70 |
170
200 |
150
170 |
120
140 |
Autorzy :
prof. Roman Czuba
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa
Filia we Wrocławiu
prof. dr hab. Izydor Gutmański
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Oddział w Bydgoszczy
INTERNATIONAL POTASH INSTITUTE
CH-4001 Basel/Switzerland, P.O. Box 1609.
|
|
